Nieterminowe płatności stanowią jeden z najpoważniejszych problemów w obrocie gospodarczym. W praktyce przedsiębiorcy bardzo często koncentrują się wyłącznie na odzyskaniu należności głównej oraz odsetek, pomijając przy tym inne roszczenia, które mogą przysługiwać im wobec nierzetelnego kontrahenta.
Tymczasem obowiązujące przepisy przewidują możliwość dochodzenia od dłużnika również kosztów związanych z odzyskiwaniem należności, a więc wydatków poniesionych przez wierzyciela w związku z koniecznością podjęcia działań windykacyjnych.
W praktyce oznacza to, że konsekwencje opóźnienia w płatności mogą być dla dłużnika znacznie dalej idące niż wyłącznie obowiązek zapłaty samej faktury.
Windykacja należności to nie tylko pozew o zapłatę
Proces odzyskiwania należności bardzo często rozpoczyna się jeszcze na długo przed skierowaniem sprawy do sądu. Obejmuje on między innymi:
- analizę dokumentacji,
- przygotowanie wezwań do zapłaty,
- prowadzenie negocjacji,
- monitorowanie płatności,
- podejmowanie czynności zmierzających do zabezpieczenia interesów wierzyciela.
W przypadku dalszego braku zapłaty sprawa trafia następnie na etap postępowania sądowego, a po uzyskaniu orzeczenia, również egzekucyjnego.
Każdy z tych etapów generuje określone koszty po stronie wierzyciela, które powstają wyłącznie dlatego, że kontrahent nie wywiązał się ze swojego obowiązku terminowej zapłaty.
Rekompensata 40, 70 lub 100 euro – podstawowe uprawnienie wierzyciela
Podstawę prawną dochodzenia kosztów odzyskiwania należności stanowi art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.
Zgodnie z tym przepisem wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, przysługuje od dłużnika rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości:
- 40 euro,
- 70 euro,
- albo 100 euro,
w zależności od wysokości świadczenia pieniężnego.
Co istotne, roszczenie to powstaje z mocy samego prawa i nie wymaga wykazywania, że wierzyciel rzeczywiście poniósł koszty w takiej wysokości.
Możliwość dochodzenia kosztów przewyższających rekompensatę
Najistotniejsze znaczenie praktyczne ma jednak dalsza część art. 10 ustawy.
Przepis przewiduje bowiem, że wierzyciel może dochodzić również zwrotu poniesionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających wskazaną rekompensatę, o ile koszty te były uzasadnione.
W praktyce otwiera to możliwość dochodzenia od dłużnika między innymi:
- kosztów obsługi prawnej,
- kosztów czynności windykacyjnych,
- kosztów analiz i działań podejmowanych w celu odzyskania należności,
- innych wydatków pozostających w związku z opóźnieniem dłużnika.
Oznacza to, że odpowiedzialność dłużnika nie musi ograniczać się wyłącznie do zapłaty należności głównej, odsetek i ryczałtowej rekompensaty.
Znaczenie prawidłowego przygotowania sprawy
Możliwość skutecznego dochodzenia kosztów odzyskiwania należności wymaga jednak odpowiedniego przygotowania sprawy już od początkowego etapu działań windykacyjnych.
Kluczowe znaczenie ma w szczególności:
- dokumentowanie podejmowanych czynności,
- wykazywanie związku pomiędzy opóźnieniem dłużnika a koniecznością podjęcia działań windykacyjnych,
- właściwe przygotowanie podstaw dochodzonego roszczenia.
W praktyce właśnie ten element bardzo często decyduje o możliwości skutecznego dochodzenia kosztów przewyższających ustawową rekompensatę.
Możliwość obciążenia dłużnika pełnymi kosztami odzyskiwania należności ma również istotne znaczenie z perspektywy negocjacyjnej. Świadomość, że dalsze unikanie płatności może skutkować zwiększeniem zakresu odpowiedzialności finansowej, bardzo często wpływa na decyzję dłużnika o podjęciu rozmów lub dobrowolnym uregulowaniu zobowiązania.
Z perspektywy wierzyciela odpowiednio przygotowane działania windykacyjne pozwalają zatem nie tylko zwiększyć poziom odzysku należności, ale również wywrzeć realną presję na nierzetelnego kontrahenta już na etapie przedsądowym.
Windykacja jako element zarządzania ryzykiem w firmie
Dochodzić należności należy nie tylko skutecznie, ale również kompleksowo.
W praktyce oznacza to konieczność wykorzystywania wszystkich instrumentów przewidzianych przez przepisy prawa – zarówno w zakresie należności głównej, odsetek, jak i kosztów związanych z odzyskiwaniem długu.
Prawidłowo prowadzona windykacja nie sprowadza się wyłącznie do skierowania pozwu do sądu. Stanowi ona element szerszego procesu zarządzania ryzykiem finansowym przedsiębiorstwa oraz ochrony jego płynności.
Podsumowanie
Przepisy dotyczące przeciwdziałania nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych przewidują szeroką ochronę wierzyciela. Obejmuje ona nie tylko możliwość dochodzenia należności głównej i odsetek, ale również rekompensaty oraz uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności przewyższających ustawowy ryczałt.
W praktyce odpowiednie przygotowanie działań windykacyjnych może istotnie zwiększyć skuteczność odzyskiwania należności oraz ograniczyć ekonomiczne skutki opóźnień w płatnościach po stronie przedsiębiorcy.
Wsparcie prawne
W ramach prowadzonej obsługi:
- prowadzimy kompleksową windykację należności,
- reprezentujemy przedsiębiorców na etapie przedsądowym, sądowym i egzekucyjnym,
- przygotowujemy podstawy do dochodzenia pełnych kosztów odzyskiwania należności,
- wspieramy przedsiębiorców w ograniczaniu ryzyka związanego z nieterminowymi płatnościami kontrahentów.
