W ostatnich latach prowadzenie działalności gospodarczej stało się znacznie bardziej wymagające niż jeszcze dekadę temu. Globalizacja, łatwy dostęp do rynków zagranicznych oraz dynamiczny rozwój narzędzi cyfrowych sprawiły, że konkurencja dotyczy dziś niemal każdej branży, niezależnie od tego, czy sprzedaż odbywa się wyłącznie online, stacjonarnie, czy w modelu mieszanym.
Dotyczy to w równym stopniu sklepów internetowych, jak i spółek handlowych, producentów, dystrybutorów czy firm usługowych, które funkcjonują w tradycyjnym obrocie gospodarczym. W takich realiach sama dobra oferta przestaje wystarczać, równie istotne staje się zabezpieczenie marki, na której opiera się cała działalność. Jednym z najskuteczniejszych narzędzi ochrony jest rejestracja znaku towarowego.
Czym w praktyce jest znak towarowy dla przedsiębiorcy?
Znak towarowy to nie tylko logo lub nazwa firmy. To element, który identyfikuje przedsiębiorstwo na rynku, buduje rozpoznawalność i zaufanie klientów, a w wielu przypadkach stanowi jeden z najcenniejszych składników majątku firmy.
Dla spółek handlowych i firm działających poza Internetem znak towarowy chroni m.in.:
- nazwę przedsiębiorstwa używaną w obrocie gospodarczym,
- oznaczenia produktów i opakowań,
- logotypy wykorzystywane w punktach sprzedaży, materiałach reklamowych i dokumentach,
- marki usług świadczonych lokalnie lub ogólnokrajowo.
Gdzie można zarejestrować znak towarowy?
Zakres ochrony zależy od tego, gdzie przedsiębiorca planuje prowadzić działalność. Do wyboru są dwie podstawowe ścieżki:
- rejestracja krajowa w Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej – zapewniająca ochronę na terytorium Polski,
- rejestracja unijna w Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej – obejmująca wszystkie państwa członkowskie UE.
Z punktu widzenia spółek handlowych działających w eksporcie lub planujących ekspansję zagraniczną, rejestracja unijna często okazuje się rozwiązaniem bardziej przyszłościowym.
Prawo do używania oznaczenia ®
Jedną z widocznych korzyści rejestracji znaku towarowego jest możliwość posługiwania się symbolem ®. W praktyce ™ to skrót od trade mark i oznacza po prostu znak handlowy może stosować każdy przedsiębiorca, nawet bez rejestracji, © to po prostu copyright oznaczający wszystkie prawa zastrzeżone, natomiast ® przysługuje wyłącznie właścicielom zarejestrowanych znaków towarowych.
Dla kontrahentów, dystrybutorów i klientów symbol ® stanowi jasny sygnał, że marka jest prawnie chroniona, a jej właściciel świadomie dba o swoje prawa.
Realna ochrona przed konkurencją
Rejestracja znaku towarowego daje przedsiębiorcy wyłączne prawo do korzystania z oznaczenia w określonym zakresie towarów lub usług. Oznacza to, że inne podmioty nawet działające lokalnie lub w innej formie prawnej, nie mogą legalnie posługiwać się identycznym lub podobnym znakiem, jeżeli mogłoby to wprowadzać klientów w błąd.
W praktyce ma to ogromne znaczenie dla spółek prowadzących sprzedaż stacjonarną, producentów współpracujących z sieciami handlowymi, firm rozwijających franczyzę lub sieć dystrybucji, czy też przedsiębiorstw budujących markę regionalną lub ogólnopolską.
Świadectwo ochronne
Po zakończeniu procedury rejestracyjnej przedsiębiorca otrzymuje świadectwo ochronne, które potwierdza jego prawa do znaku. Dokument ten jednoznacznie wskazuje właściciela marki, określa datę rozpoczęcia ochrony, precyzuje zakres towarów i usług objętych monopolem.
W przypadku sporów z konkurencją, świadectwo ochronne stanowi kluczowy dowód w postępowaniach sądowych i administracyjnych.
Zarejestrowany znak towarowy znacząco ułatwia reagowanie na działania takie jak:
- kopiowanie nazw produktów lub usług,
- podszywanie się pod renomę firmy,
- wprowadzające w błąd oznaczenia punktów sprzedaży,
- wykorzystywanie cudzej marki w reklamach i materiałach marketingowych.
Dzięki formalnej ochronie prawnej przedsiębiorca może szybko żądać zaprzestania naruszeń, a w razie potrzeby dochodzić swoich praw przed sądem.
Ochrona domen i obecności w Internecie
Nawet firmy, które prowadzą sprzedaż głównie stacjonarną, coraz częściej posiadają strony internetowe lub wizytówki online. Zarejestrowany znak towarowy może być kluczowy w sporach dotyczących domen internetowych, zwłaszcza gdy ktoś rejestruje adresy zawierające nazwę firmy w złej wierze.
Posiadanie prawa ochronnego znacząco zwiększa szanse na odzyskanie takiej domeny zarówno w postępowaniach arbitrażowych, jak i sądowych.
Koszty rejestracji znaku towarowego
Koszty ochrony znaku są stosunkowo przewidywalne:
- Polska – rejestracja jednego znaku w jednej klasie towarowej lub usługowej to koszt 890 zł (opłaty urzędowe),
- Unia Europejska – podstawowy koszt rejestracji wynosi 850 euro.
Dla wielu firm są to niewielkie kwoty w porównaniu do strat, jakie może spowodować utrata marki lub konieczność jej zmiany po latach działalności.
Podsumowanie
Rejestracja znaku towarowego nie jest rozwiązaniem zarezerwowanym wyłącznie dla sklepów internetowych. To narzędzie o kluczowym znaczeniu także dla spółek handlowych, firm produkcyjnych i usługowych, które działają w tradycyjnym obrocie gospodarczym. Ochrona marki to dziś nie luksus, lecz element odpowiedzialnego i długofalowego zarządzania biznesem.
Autor: r.pr. Jakub Michalski
